Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 6 juli 2021

Algemene beschouwingen D66 Overbetuwe

Weloverwogen en toekomstbestendig beslissen

Allereerst wil ik namens de fractie van D66 onze dank uitspreken aan alle mensen die hard hebben gewerkt aan de kadernota en de ombuigingsvoorstellen. Wat ons betreft is deze manier van werken goed bevallen: het stelt ons als Raad in staat om afgewogen besluiten te nemen en daarbij zoveel mogelijk onze inwoners te ontzien.

Daarnaast heeft ook corona veel gevergd van de flexibiliteit en inzet van de medewerkers en ook onze griffie heeft hard moeten werken om de vergaderingen van de Raad, digitaal en fysiek, mogelijk te maken. We willen dit moment dan ook gebruiken om daarvoor nog eens een dikke dankjewel uit te spreken aan alle medewerkers van de gemeente.

Uit de beantwoording van onze vragen over de kadernota blijkt dat de gemeente in gesprek is met de gelijke kansen alliantie om zo de middelen van het Nationaal Programma Onderwijs gericht en integraal te besteden. D66 Overbetuwe vindt het belangrijk dat alle kinderen in Overbetuwe opgroeien met gelijke kansen en vindt het belangrijk dat de gemeente Overbetuwe zich ervoor in zet om dit te bereiken. Kinderen met dezelfde talenten hebben volgens ons recht op gelijke kansen. We zijn blij dat hiervoor al stappen zijn gezet en vragen de wethouder dan ook om dit initiatief te omarmen.

Ook dank voor de snelle beantwoording van onze technische vraag naar aanleiding van de brief van minister Ollongren vorige week over de 3,5 miljoen extra die Overbetuwe in 2022 krijgt voor jeugdzorg. Dat is heel goed nieuws! Het schudt onze kaarten voor het komende jaar opnieuw en ineens hebben we een ‘hele goede hand’: ons verwachte resultaat voor volgend jaar slaat om van een tekort in een overschot van bijna 2,9 miljoen. En natuurlijk ontstaat de neiging om dit extraatje meteen weer uit te geven.

Maar hoe verleidelijk dat ook is om zeker rond verkiezingstijd cadeautjes uit te delen: we zijn er nog niet.  Onze regering moet nog een besluit nemen over wat er in de jaren na 2022 aan middelen vrijkomt, zodat jeugdzorg ook voor Overbetuwe weer betaalbaar wordt en van goede kwaliteit is. Alleen als er structureel middelen komen vanuit het Rijk hoeven we niet ons spaarpotje op te eten en hoeven we niet op van alles en nog wat te bezuinigen om de zorg voor de jeugd te kunnen betalen en op een goed niveau te houden.

Dus pas als er een structurele oplossing is, kunnen wij als Raad weer echt vooruitkijken. En dat vooruitkijken is hard nodig: er zijn zoveel uitdagingen voor ons als Overbetuwe die belangrijk zijn voor ons, maar vooral voor de toekomstige generaties, zoals stappen maken met de routekaart duurzaamheid, het verbeteren van de verkeersveiligheid en de leefbaarheid in al onze dorpen, de energietransitie, mobiliteit, gelijke kansen voor alle kinderen, voldoende betaalbare woningen en een goede match tussen opleiding en werk voor onze inwoners. We zijn het aan onze inwoners verplicht duidelijk te zijn waar ze aan toe zijn de komende jaren, de overheid moet betrouwbaar zijn.

En er spelen nog wat andere zaken mee die reden zijn om voorzichtig te zijn met grote investeringen op korte termijn:

  • Zo hebben we zorgen over de haalbaarheid van een aantal ombuigingen, zoals de bezuiniging op personeelskosten en de voorgenomen bezuinigingen in het sociaal domein. En de inkt is nog niet droog van de voorgenomen bezuinigingen van 3,5 miljoen in het sociaal domein of het grootste deel blijkt toch niet te realiseren om verschillende redenen.
  • Daarnaast is voor een groot aantal ambities nog geen geld of is het niet duidelijk of we de lasten ook na 2025 kunnen dragen: denk aan het speelbeleid, het realiseren van woonwagenstandplaatsen, het multifunctioneel sportcentrum in Elst en zwemmen in Zetten, investeringen in groen en afvalbeleid, dorpsplannen en het uitvoeren van de fietsagenda en niet onbelangrijk: een veilige doorgang voor fietsers als het RTG er komt.
  • Ook zijn er veel onzekerheden en risico’s. Het is dus nog onduidelijk of we structureel voldoende middelen van het Rijk krijgen voor jeugdzorg en zijn er meer onzekerheden die grote invloed kunnen hebben op de financiën op lange termijn. Enkele onzekerheden zijn de gevolgen van corona, nieuwe taken voor de gemeente en bijvoorbeeld de stijging van grondstoffen.
  • Maar er is ook goed nieuws: Er wordt hard gewerkt aan een beter inzicht in de structurele lasten. Dit is een uitstekende stap in de goede richting om tot beheersbare financiën te komen.

Een korte toelichting op onze amendementen en moties:

  • Ons Amendement 2 ‘Een gezonde financiële toekomst’ en onze motie M5 ‘Weloverwogen besluiten’ zorgen ervoor dat we de onzekerheden en risico’s en onze structurele uitgaven op langere termijn goed in kaart brengen en het gewenste financiële perspectief daarop aan te laten sluiten. Motie M5 is een poging samen met college en raad een procesafspraak te maken om voor of bij de meerjarenbegroting tot een goede afweging te komen voor het bestemmen van de 3,5 miljoen die Overbetuwe extra zal krijgen. Wat ons betreft gaat dat op dezelfde manier als we in voorbereiding naar de kadernota hebben gedaan. We nodigen het college en de fracties uit om met ons mee te denken hierover.
  • Het Amendement 6: Behouden duurzaamheidsbudget: We zijn blij met de routekaart duurzaamheid en de afspraken in over de Regionale Energiestrategie en we vinden de uitvoering spannend. Wat D66 betreft kan het allemaal best een tandje harder. Daarom dienen we ook Amendement 6 mee in. Ook al worden budgetten nu niet maximaal benut: we zullen deze middelen straks hard nodig hebben. We staan voor een megagrote opgave en D66 wil daar maximaal op inzetten.

Kortom: het belangrijkste cadeau wat we als Raad kunnen geven is een blijvend cadeau aan de toekomstige generaties van Overbetuwe, laten we daarvoor gaan.